صفحه اصلي > >> > بانکداری اسلامی   

در نظام مالي اسلامي، سنت قرض‌الحسنه به عنوان يكي از گزینه های جايگزين‌ معاملات ربوی در تجهيز و تخصيص منابع معرفي شده است.  قرض‌الحسنه پاسخگوي نياز افرادي است كه نه آنقدر نيازمندند كه مستحق مساعدت بلاعوض باشند و نه آنقدر توانايي مالی دارند كه بتوانند شغلی را راه‌اندازی نمایند. عليرغم جايگاه ويژه قرض‌الحسنه در نظام بانكي بدون ربا، سازوکار نظام بانكي در حوزه فرآیندها و مراودات مالی نتوانسته است اين هدف را تامين كند.

و این در حالی است که  از طرفی به دلیل عدم توجه به اهمیت قرض الحسنه، قریب به نيمي از منابع قرض‌الحسنه به مصارفی غیراز اهداف تعیین شده اختصاص يافته و از طرف ديگر سهم سپرده‌ها و تسهيلات قرض‌الحسنه نيز به طور پيوسته كاهش يافته است و طبیعی است حل اين مشكل تنها در سايه مشاركت فعال نظام بانکی، دولت و در نهايت مردم ميسر خواهد بود. در اين راستا، اقداماتي چون اختصاص تمامي منابع جذب شده در این خصوص به پرداخت تسهیلات قرض‌الحسنه، كاهش نرخ ذخيره قانوني سپرده‌هاي قرض‌الحسنه، تلاش جهت  پیاده سازی فرآیند واقعی قرض الحسنه و .... مي‌تواند ضمن جلب اعتماد مردم، به احياي جايگاه قرض‌الحسنه در نظام بانكي كمك شایانی نمايد. صندوق قرض الحسنه امداد ولایت بر اساس اهداف متعالی تعریف شده در اساسنامه و جهت گسترش سنت الهی قرض الحسنه و فرهنگ سازی این امر معروف می تواند به عنوان ابزاری مؤثر و پرتوان در جهت تحقق اهداف موصوف عمل نماید .

 

عدم دریافت کارمزد (درصدی از وام)

منظور از کارمزد حق الزحمه اى است که به صورت درصدی از وام در بازپرداخت آن محاسبه و از دریافت کننده تسهیلات  در مقابل خدماتی که ارایه می شود ؛  برای یک مرتبه در ابتدای دوره و در زمان پرداخت وام مزد کار محاسبه شده دریافت می گردد.

اغلب فقها و مراجع عظام تقلید، دریافت کارمزد را با وجود سه شرط زیر جايز مي‌دانند :

الف) کارمزد همان مزد واقعی کار باشد و بهانه و پوششی برای دریافت ربا محسوب نگردد.

ب  ) به مقدار متعارف و به اندازه‌ی مخارج صرف شده باشد و نه بیشتر.

ج   ) با توافق و رضایت طرفین صورت گیرد.

جهت انطباق هر چه بیشتر با مضامین قرض الحسنه محاسبه مزد کار بر مبنای قیمت تمام شده و هزینه های واقعی فرایند پرداخت تسهیلات انجام می شود تا گامی موثر در جهت اجرای این سنت الهی برداشته شود .

 

عدم دریافت جریمه دیر کرد:

براساس قانون عملیات بانکداری بدون ربا و حسب نظر شورای پول و اعتبار و تأیید شورای نگهبان قانون اساسی، بانک ها اجازه دارند در قراردادهای اعطای تسهیلات با مشتریان خود، بندی را به عنوان بند وجه التزام بگنجانند تا گیرندگان تسهیلات ملزم به بازپرداخت اصل و سود تسهیلات دریافتی در سررسید شوند.

 

 

 جریمه دیرکرد از دیگر مباحث مطروحه در باب اشکالات وارد شده به خدمات قرض الحسنه در سیستم بانکداری اسلامی هست و به همین دلیل صندوق قرض الحسنه امداد ولایت به منظور تحقق قرض الحسنه به معنای واقعی، دریافت هرگونه جریمه دیر کرد از اقساط معوقه شده را حذف نموده است.

 

شفافیت در هزینه کرد منابع:

 با توجه به اهمیت  صرف منابع در حوزه اهداف تعریف شده و الویت های سازمانی , در صندوق قرض الحسنه امداد ولایت سعی شده که تمام منابع موجود و سپرده های جذب شده از خیرین و آحاد مردم در جهت پرداخت تسهیلات قرض الحسنه که همان رسالت و هدف غایی این مجموعه است به کار رود و بر همین اساس هیچگونه پرداخت و تسهیلاتی به کارکنان از محل سپرده های صندوق صورت نمی پذیرد و تمام منابع جذب شده در راستای پرداخت تسهیلات به نیازمندان مصرف می گردد. با هدف افزایش شفافیت عملکرد صندوق در جهت شفاف سازی هر چه بیشتر در ارائه گزارشات مالی به عموم مردم نه تنها هیچگونه محدودیتی ندارد بلکه آن را برای خود فرض نیز می داند.

 

پوشش جامعه هدف محروم و آسیب پذیر:

 کمیته امداد امام خمینی(ره)  با هدف یاری رسانی به محرومان و مستضعفان، رسیدگی به  درماندگان و آسیب دیدگان و توانمندسازی  آنان ایجاد شده  و از وظایف اساسی این نهاد، تلاش در جهت شناخت انواع محرومیت ها، نارسایی های مادی و معنوی و نیز کمبودهای افراد و خانواده های محروم است.

کمیته امداد امام خمینی(ره) با دارا بودن سابقه فعالیت در حوزه محرومیت زدایی , از بانک اطلاعاتی جامع و کاملی برخوردار بوده و از آنجایی که صندوق قرض الحسنه امداد ولایت تشکیلاتی همسو با کمیته امداد امام خمینی(ره) است با استفاده از امکانات و منابع آماری موجود و در اختیار کمیته امداد امام خمینی(ره) قادر خواهد بود با یک برنامه‌ریزی دقیق و منسجم نسبت به خدمت رسانی به اقشار نیازمند اقدام نماید و  به همین دلیل بر اعطای تسهیلات به اقشار تحت پوشش این نهاد مردمی متمرکز شده است .

 

اخذ حداقل ضمانت:

 یکی از معضلات تسهیلات گیرندگان از گذشته تا کنون تأمین ضامن و ضمانت های درخواستی بانک ها و موسسات و حتی صندوق های قرض الحسنه بوده است. صندوق قرض الحسنه امداد ولایت همواره تلاش می کند تا در اخذ ضمانت از وام گیرندگان ساده ترین رویه را برنامه ریزی و اجرا نماید و در این جهت از انعطاف و تعامل بیشتری برخوردار باشد.

 

 

 

 

هدایت بهینه منابع به افراد نیازمند:

 توانمند سازی و شکوفایی استعدادهای خانواده ها و اقشار نیازمند و آسیب پذیر با هدایت بهینه منابع قابل تحقق خواهد بود. از آنجا که  انجام این مهم از ظرفیت های تخصصی کمیته امداد امام خمینی(ره) است ,لذا هدایت دقیق و درست منابع در اختیار این صندوق در این مسیر از سهولت و ضریب اطمینان بالایی برخوردار خواهد بود . صندوق قرض الحسنه امداد ولایت با ارائه تسهیلات قرض الحسنه به خانواده ها و اقشار بدون پشتوانه اما توانمند، بر اساس مولفه های کاری و اقتصادی تعریف شده در هر استان،  قادر خواهد بود توانمندیهای بالقوه در این بخش از جامعه را شکوفا نموده و ظرفیت ها و پتانسیل های نهفته در اقشار ضعیف را تحریک و بارور کند.